Ung thư da là một loại ung thư phát triển trong mô da. Tình trạng này được đặc trưng bởi những thay đổi trên da, chẳng hạn như sự xuất hiện của các khối u, mảng hoặc nốt ruồi có hình dạng và kích thước đa dạng. Ung thư da được cho là do tiếp xúc với tia cực tím từ ánh nắng mặt trời. Tia UV có thể gây tổn thương cho các tế bào trên da, gây ung thư da.

Đọc thêm:

Có 3 loại ung thư da chính, bao gồm: 

  • Ung thư da biểu mô tế bào đáy.
  • Ung thư da biểu mô tế bào vảy.
  • Ung thư da tế bào hắc tố.

Nguyên nhân của ung thư da 

Ung thư da là do thay đổi gen hoặc đột biến trong tế bào da. Nguyên nhân của những thay đổi không được khẳng định nhưng được cho là do tiếp xúc ánh nắng quá nhiều.

Tia cực tím từ ánh nắng mặt trời có thể làm tổn thương da và dẫn đến sự phát triển bất thường của các tế bào da. Tình trạng này có nguy cơ phát triển thành ung thư.

Ngoài ra, có một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ phát triển ung thư da, gồm:

  • Có tiền sử ung thư da

Một người đã từng bị ung thư da có nguy cơ cao bị trở lại. Nguy cơ cũng sẽ tăng lên nếu bạn có một thành viên trong gia đình có tiền sử mắc bệnh này.

  • Người da trắng 

Tất cả mọi người từ mọi màu da khác nhau đều có thể bị ung thư da. Tuy nhiên, người da trắng có nguy cơ bị ung thư da cao hơn do  người da trắng có ít sắc tố melanin hơn nên khả năng bảo vệ da khỏi tia cực tím yếu hơn.

  • Nốt ruồi

Những người có nhiều nốt ruồi hoặc có nốt ruồi không bình thường về cấu trúc, hình dạng, màu sắc… đều tiềm ẩn có nguy cơ mắc.

  • Hệ thống miễn dịch thấp

Những người có hệ thống miễn dịch thấp có nguy cơ cao mắc bệnh này hơn những người bình thường, bao gồm những người bị nhiễm HIV/AIDS và những người dùng thuốc ức chế miễn dịch sau khi ghép tạng.

  • Thường xuyên lạm dụng mỹ phẩm 

Mỹ phẩm chứa hàm lượng lớn chất tiềm ẩn chất có thể gây ung thư như: Stearic acid, Mineral oil, PEG-100 stearate, Methylparaben, Propylparaben, Fragrance, Methol… Việc lạm dụng các loại  mỹ phẩm này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến da làm gia tăng nguy cơ mắc.

  • Tiếp xúc với ánh nắng mặt trời

Thường xuyên tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, đặc biệt là nếu không sử dụng các loại kem chống nắng sẽ làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh này. Những người sống ở vùng khí hậu nhiệt đới hoặc cao nguyên đều có nguy cơ.

  • Tiếp xúc với bức xạ

Những người phải điều trị bức xạ có nguy cơ mắc bệnh cao hơn, cụ thể là ung thư biểu mô tế bào đáy.

  • Tiếp xúc với hóa chất

Những người tiếp xúc với nhiều loại hóa chất được cho là gây ung thư  trong số đó có arsenic chất gây các bệnh ngoài da như biến đổi sắc tố, sạm da, sừng hóa, …

  • Nhiễm virus HPV

Virus này có thể lây lan qua da nếu xúc với ai đó bị mụn cóc. Một nghiên cứu tại Đại học Y khoa Dartmouth (Mỹ) cho thấy nhiễm trùng da HPV làm tăng nguy cơ phát triển ung thư da như biểu mô tế bào tróc vảy và sẽ trở nên nặng hơn nếu dùng thuốc ức chế miễn dịch.

Các triệu chứng 

Các triệu chứng hoặc dấu hiệu thường xuất hiện trên các bộ phận của cơ thể thường xuyên tiếp xúc với ánh sáng mặt trời, chẳng hạn như da đầu, mặt, tai, cổ, cánh tay hoặc chân. Tuy nhiên, cũng có thể xuất hiện ở những bộ phận cơ thể ít tiếp xúc với ánh nắng như lòng bàn tay, bàn chân, thậm chí cả vùng sinh dục…Tùy theo loại, sẽ xuất hiện các triệu chứng cụ thể sau:

Ung thư biểu mô tế bào đáy

  • Vết sưng mềm, bóng trên bề mặt da,
  • Da sẫm màu hoặc đỏ.

Ung thư biểu mô tế bào vảy

  • Các cục mụn đỏ cứng 
  • Vảy như lớp vỏ sừng.
  • Có thể ngứa, chảy máu và đóng vảy.

Ung thư da hắc tố

  • Đặc trưng bởi các đốm hoặc vết sưng màu nâu.
  • U hắc tố trông giống như một nốt ruồi bình thường, nhưng hình dạng của nó bất thường hơn

Chẩn đoán

Trong chẩn đoán, bác sĩ sẽ tiến hành kiểm tra da để xem những bất thường nào đã xảy ra. Kiểm tra được thực hiện trên hình dạng, kích thước, màu sắc và kết cấu của da. Thông qua việc kiểm tra này, bác sĩ có thể xác định xem những thay đổi này là do ung thư hay các bệnh khác.

Các phương pháp chẩn đoán, bao gồm:

  • Sinh thiết.
  • Chụp CT.
  • MRI hoặc sinh thiết hạch bạch huyết.

Các giai đoạn 

  • Giai đoạn 1 :Các tế bào ung thư vẫn chưa lan ra ngoài lớp biểu bì hoặc lớp ngoài của da.
  • Giai đoạn 2: Ung thư đã bắt đầu lan đến lớp da dưới biểu bì, nhưng kích thước không quá 2cm.
  • Giai đoạn 3: Ung thư chưa lây lan sang các mô khác, nhưng kích thước ngày càng lớn hơn đến hơn 2cm.
  • Giai đoạn 4: Ung thư đã lan sang các vị trị khác, ví dụ như xương, hạch bạch huyết,.. và có kích thước hơn 3cm.

Điều trị 

Tùy thuộc vào tình trạng bệnh sẽ có một số  phương pháp điều trị khác nhau, bao gồm:

  • Phẫu thuật: Phương pháp thường xuyên được sử dụng trong tất cả các loại bệnh trong đó có ung thư da.. Phẫu thuật thực hiện bằng cách loại bỏ khối u phát triển trên từng lớp và kiểm tra từng lớp cho đến khi không còn tế bào ung thư nữa.
  • Phương pháp áp lạnh::Đây là phương pháp thực hiện bằng cách sử dụng nitơ lỏng để tạo ra nhiệt độ lạnh và tiêu diệt tế bào ung thư ở giai đoạn đầu.
  • Xạ trị: Phương pháp điều trị này được thực hiện bằng cách chiếu tia phóng xạ để tiêu diệt tế bào ung thư. Xạ trị được sử dụng khi không thể thực hiện phẫu thuật hoặc tế bào ung thư đã chuyển sang giai đoạn di căn.
  • Liệu pháp sinh học: Liệu pháp sinh học được thực hiện bằng cách cho các loại thuốc hoặc chất có thể kích thích hệ thống miễn dịch để chống lại các tế bào ung thư.

Phương pháp phòng ngừa 

  • Tránh tiếp xúc ánh nắng mặt trời vào ban ngày bằng việc hạn chế ra ngoài hoặc sử dụng đồ (quần áo dài tay, mũ, kính râm…) chống nắng hiệu quả, an toàn đúng cách khi ra ngoài.
  • Sử dụng kem chống nắng, để ngăn chặn sự hấp thụ của tia cực tím vào da và giảm nguy cơ bị tổn thương do ánh nắng mặt trời.
  • Cẩn thận khi sử dụng các loại thuốc gây tác dụng phụ cho da, chẳng hạn như thuốc kháng sinh. Để an toàn, hãy hỏi ý kiến ​​bác sĩ trước khi sử dụng.
  • Thực hiện khám da định kỳ nếu bạn nghi ngờ có những thay đổi hoặc bất thường trên da.